VI w. – rozkwit sztuki.
Pogłębienie różnic między zachodem i wschodem. Ekspansja wschodu w kierunku zachodnim. Dwór cesarski, cesarz – władca absolutny podporządkował sobie kościół – cezaropapizm – cesarz najważniejszy we wszystkich dziedzinach, mecenas sztuki, kontrola nad dokonaniami artystów, wzrost znaczenia sztuki preferowanej przez cesarza.
Cecha – zamiłowanie do bogactwa, przepychu.
Nacisk – dekoracja ornamentalna.
Dbałość o poprawne formy, techniki – bardzo wysoki poziom. Artyści dążą do stworzenia mistycznej iluzji wszechświata poprzez wpuszczenie do świątyń jak największej ilości światła.
Architektura bizantyjska
Kościoły
Hagia Sophia (mądrości bożej) – kościół władcy świeckiego i kościelnego. Monumentalna budowla. Zaprojektowana przez architektów greckich. Budowla centralna, na planie kwadratu. Kopułowa, podzielona na 3 nawy, kościół bazylikowy z kopułą rozpiętą nad częścią główną. Do kopuły głównej dobudowano półkopuły o tej samej średnicy. Dużo okien (umieszczone wszędzie gdzie było to możliwe). Kopułę osadzono na pendentywach – inaczej żaglach.
San Vitale w Rawennie – budowla centralna na planie sześcioboku. Posiada obejście (wokół części centralnej). Do absydy prowadzi dodatkowa nawa. Prezbiterium jest przedłużeniem absydy.
Najczęstszą formą kościoła w architekturze bizantyjskiej jest budowla na planie krzyża w kwadracie. Skrzyżowanie się ramion = kopuła. Może być ona oparta na trompach. Trompa to narożny detal architektoniczny (wysklepek) pozwalający na przejście z rzutu czworobocznego do ośmiobocznego lub koła stanowiącego podstawę kopuły. Trompa jest rodzajem małego sklepienia.
Malarstwo
Kościół San Vitale – malarstwo mozaikowe – dominuje kolor żółty, złoty (problem światła – od złotego najlepiej się odbija).
Dekoracja – freski, kolumn – rzeźbiarska
Ikony
Nazwa pochodzi od słowa ikon oznaczającego wyobrażenie, przedstawienie. Technika temperowa na desce lipowej. Tworzone przez zakonników, malowane bardzo płaską plamą barwną, obwiedzioną ciemnym konturem. Gesty są identyczne we wszystkich ikonach. Panuje kanon, stosowano nawet szablony. Wynikało to z genezy ikon. Schematy były niezmienne aby nic nie na świętości. Postacie bardzo dostojne, nieruchome. Obowiązywały ścisłe przepisy dotyczące pokrywania gruntem, mieszania farb itp.
Rzemiosło artystyczne
Przedmioty znajdujące się w kościele (meble, szaty itp.) były wykonane z drogocennych kamieni, złota, srebra, drogiego drewna. Rozwinął się kult świętych a z nim relikwiarze. Wykonano je z dużym mistrzostwem.
Obrazoburstwo – ruch rozwijający się w Bizancjum w VIII – IX w. Zwane jest również ikonoklazmem. Zwalczało oddawanie czci obrazom i figurom religijnym. Było ruchem polityczno–religijnym.
