Wpływ na portret rzymski miał portret etruski.
Poświęcony był bohaterom i wodzom. Służył zachowaniu pamięci o nich.
W II w. p.n.e. noszono maski mające rysy osoby zmarłej. Wykonane były z wosku, drewna i terakoty. Eksponowano je w atrium.
Najstarszy znany portret przedstawia „Brutusa”. Cechuje go realizm. Obrazuje cechy zewnętrzne i wewnętrzne (surowy, ascetyczny).
Portret rzymski znany jest dobrze od 100 r. p.n.e. Wynika to m.in. stąd, że od tego czasu Rzym zajmował duże terytorium. W związku z tym wiele osób się wzbogaciło i mogło sobie pozwolić na zamówienie portretu.
Portret Cezara
– podobny do portretu Brutusa
– realistyczny
– niewyidealizowany
Portret Oktawiana Augusta
– realistyczny , ale także upiększony
– przedstawia portretowaną osobę jako mędrca, kapłana, celem tego zabiegu było ukazanie cech wewnętrznych
– prezentuje cesarza również jako wodza, podkreśla w ten sposób jego boskie pochodzenie
Portrety hellenistyczne
Dążono w nich do upiększania przedstawianej osoby
Przemiany w rzeźbie portretowej w I w. p.n.e.
I w. p.n.e. to czasy panowania Wespazjana. Do wykonywania portretów stosowano świder (aby np. opracować partie włosów). Dzięki temu zaczęły być bardziej pompatyczne. Wykorzystanie świdra spowodowało, że przestano malować rzeźby portretowe. Konstantyn Wielki preferował duże wizerunki, co przyczyniało się do trudności w zachowaniu realizmu.