1150 r. – przełom romańsko gotycki Ile-de-France – dotyczy architektury i rzeźby (sylwetka addytywna)
Wzrosła liczebność kleru, większa teatralizacja, wprowadzenie kanonów liturgicznych, wprowadzenie momentu pokazywania historii
Dlaczego we Francji pojawia się nazwa gotyk?
– tradycja romańska nie jest na tyle silna
– Francja odgrywa wiodącą rolę w architekturze, kraj bardzo bogaty w XII i XIII w.
– przygotowana pod względem technicznym
– rozwój nauki i filozofii
– rozwój scholastyki
Zstąpienie dedukcji scholastyką
Moduł matematyczny – filar
Stare (romańskie) elementy powiązane w nowy sposób:
1. Sklepienie żebrowe (żebro sklepienne – znaczenie), różne teorie:
– jest elementem konstrukcyjnym
– wyznacza na ścianie miejsce, w którym musiała być najmocniejsza
– może być dodane wtórnie – walory estetyczne
Później w Niemczech, Anglii inne sposoby sklepień: sieciowe, palmowe – znaczenie dekoracyjne
2. System łuków odporowych
– umożliwił budowanie wzwyż
– wysokie okna
– odciążył ścianę
– ogromne znaczenie konstrukcyjne (później we Francji mają znaczenie dekoracyjne – dojrzała Francja)
3. Podpora
– element konstrukcyjny
– filar wiązkowy (wielouskokowy) – trzon, pół-ośmioboczne kolumny
4. Maswerk
– znaczenie konstrukcyjne
– ramy konstrukcyjne dla gotyckiego witrażu
Wimperga
– zakończenie ostrych łuków
– występuje na zewnątrz
Wszystkie elementy muszą być połączone
5. Przestrzeń kościoła gotyckiego
– opisanie granic
– ustalenie podziałów wewnętrznych
– przełom gotyku (przeciwieństwo architektury romańskiej): kościół tworzy przestrzeń nieposegmentowaną, przejście od ścian gładkich do przestrzennych (mają swoją grubość)
Francja – bazyliki
Niemcy – hale
Anglia – asada parawanowa, grube mury – brak łuków oporowych
Katedra w Wells: fasada parawanowa, ozdobiona wyjątkowo cennymi rzeźbami, nie stanowi cechy typowej dla tego stylu. Niezwykłe, dekoracyjne łuki umacniają podpory na skrzyżowaniu nawy głównej z transeptem. Część północna – portyk.
Katedra w Lincoln: określana jest mianem najpiękniejszej katedry angielskiej. Sklepienie jakby uformowane z liści palmowych. Parawan fasady – świetnie zrytmizowana dekoracja. Chór anielski (1256-80) zdobi wiele rzeźb w kamieniu i drewnie.